adw. Helena Szymańska · Stan prawny na: 06.11.2026

Podróżny podaje paszport funkcjonariuszowi w kabinie kontroli granicznej na lotnisku
W skrócieWykaz cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany, prowadzi Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Dane trafiają do niego najczęściej po decyzji o zobowiązaniu do powrotu z zakazem wjazdu albo po skazaniu w Polsce za przestępstwo umyślne. Przy zakazie obejmującym strefę Schengen dane przekazuje się też do SIS. Każdy cudzoziemiec może złożyć do Szefa Urzędu wniosek o informację o wpisie, sprostowanie lub usunięcie danych.

Wykaz niepożądanych i SIS – czym się różnią?

Wykaz cudzoziemców, których pobyt na terytorium Polski jest niepożądany, to krajowy rejestr prowadzony przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. System Informacyjny Schengen (SIS) to wspólna baza państw Schengen – wpis do celów odmowy wjazdu i pobytu dokonany przez jedno państwo widzą straże graniczne i urzędy wszystkich pozostałych.

W praktyce oba wpisy często występują razem: Szef Urzędu przekazuje dane z wykazu do SIS m.in. wtedy, gdy podstawą wpisu jest decyzja o zobowiązaniu do powrotu z zakazem wjazdu do Polski i innych państw Schengen.

Za co można trafić do wykazu?

Najczęstsze podstawy wpisu to:

  • decyzja o zobowiązaniu do powrotu z orzeczonym zakazem wjazdu – np. po przekroczeniu okresu pobytu bezwizowego albo po pracy bez zezwolenia;
  • prawomocne skazanie w Polsce za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe na karę grzywny lub pozbawienia wolności – także z warunkowym zawieszeniem;
  • względy obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego;
  • przekazanie cudzoziemca do innego państwa na podstawie umowy o przekazywaniu osób.

Ważne: skazanie za wykroczenie (np. drobną kradzież do 800 zł ukaraną mandatem) nie jest podstawą wpisu z tytułu skazania – przepis mówi o przestępstwie umyślnym.

Masz podobną sprawę? Opisz ją – odpowiem, czy i jak mogę pomóc.

Jak długo obowiązuje wpis?

Okres wpisu zależy od jego podstawy:

  • przy decyzji o zobowiązaniu do powrotu – przez okres zakazu wjazdu określony w decyzji (od 6 miesięcy do 10 lat);
  • przy skazaniu na karę pozbawienia wolności poniżej 3 lat – 3 lata od zakończenia odbywania kary;
  • przy skazaniu na grzywnę – 3 lata od uprawomocnienia się wyroku;
  • przy karze z warunkowym zawieszeniem – przez okres próby;
  • ze względów bezpieczeństwa – do 10 lat, z możliwością przedłużenia.

Jeżeli koszty wydania i wykonania decyzji o powrocie nie zostały zwrócone, zakaz wjazdu przedłuża się z mocy prawa do dnia zapłaty, maksymalnie do 5 lat.

Jak sprawdzić, czy jestem w wykazie lub w SIS?

Cudzoziemiec, którego dane umieszczono w wykazie lub w SIS do celów odmowy wjazdu i pobytu, ma prawo złożyć do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o:

  • udostępnienie informacji o wpisie, terminie jego obowiązywania oraz podstawie prawnej i faktycznej;
  • sprostowanie danych, jeżeli są niekompletne, nieaktualne lub nieprawdziwe;
  • usunięcie danych, jeżeli zostały umieszczone lub są przechowywane z naruszeniem przepisów.

Wniosek jest jednocześnie wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Odmowę Szef Urzędu wydaje w formie postanowienia, które jest ostateczne.

Wpis dokonany przez inne państwo Schengen można sprostować lub usunąć przede wszystkim w tym państwie – w jego procedurze.

Co realnie można zrobić?

  • Odwołać się od decyzji o powrocie – w ciągu 7 dni – i zakwestionować samą podstawę albo długość zakazu wjazdu.
  • Złożyć wniosek o cofnięcie zakazu wjazdu do organu, który wydał decyzję – po wykonaniu obowiązku powrotu lub ze względów humanitarnych; zwykle dopiero po upływie połowy okresu zakazu.
  • Złożyć wniosek do Szefa Urzędu o informację i usunięcie danych umieszczonych z naruszeniem prawa.
  • W razie wpisu po skazaniu – sprawdzić datę zakończenia kary lub uprawomocnienia wyroku i prawidłowość wyliczenia okresu.

Uwaga dla obywateli Gruzji: od 9 marca 2026 r. Unia Europejska zawiesiła ruch bezwizowy wyłącznie dla gruzińskich paszportów dyplomatycznych, służbowych i urzędowych. Posiadacze zwykłych paszportów nadal mogą przebywać w strefie Schengen bez wizy do 90 dni w każdym okresie 180 dni – ale osobie, wobec której dokonano wpisu w SIS do celów odmowy wjazdu, odmawia się wjazdu także w ruchu bezwizowym.

Częste pytania

Czy wpis w SIS oznacza, że nie dostanę karty pobytu?

Wpis w SIS do celów odmowy wjazdu i pobytu jest podstawą do odmowy zezwolenia na pobyt czasowy. Ustawa pozwala jednak w wyjątkowych przypadkach udzielić zezwolenia, biorąc pod uwagę powody wpisu dokonanego przez inne państwo i zagrożenie, jakie stwarza cudzoziemiec.

Skąd mam wiedzieć, które państwo dokonało wpisu?

Informację o wpisie w polskim wykazie i w SIS, terminie oraz podstawie można uzyskać od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na wniosek.

Czy mandat za wykroczenie może skutkować wpisem?

Sam mandat lub ukaranie za wykroczenie nie jest podstawą wpisu z tytułu skazania – dotyczy ona przestępstw umyślnych i skarbowych. Pobyt może jednak zostać zakończony z innych przyczyn, np. przekroczenia okresu pobytu.

adw. Helena SzymańskaKancelaria Adwokacka w Poznaniu. Sprawy z całej Polski – po polsku, ukraińsku i rosyjsku. O mnie →

Masz zakaz wjazdu lub wpis w SIS?

Konsultacja w kancelarii w Poznaniu, telefonicznie lub online – po polsku, ukraińsku lub rosyjsku.

Podstawa prawna i źródła
  • Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2025 r. poz. 1079, z późn. zm.) – art. 100, 302, 318–320, 434, 435, 438, 443, 444
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. – kodeks graniczny Schengen – art. 6 ust. 1 lit. d, art. 14 ust. 1
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych
  • Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/496 z dnia 6 marca 2026 r. (zawieszenie ruchu bezwizowego dla gruzińskich paszportów dyplomatycznych, służbowych i urzędowych)

Artykuł ma charakter informacyjny, przedstawia stan prawny na podany dzień i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Treść przygotowana z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI).