Strzeżony ośrodek dla cudzoziemców – na jak długo i jak wyjść?

adw. Helena Szymańska · Stan prawny na: 06.11.2026

Zatrzymanie cudzoziemca – do 48 godzin

Straż Graniczna lub Policja może zatrzymać cudzoziemca, wobec którego zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu, albo który uchyla się od obowiązków wynikających z takiej decyzji. Zatrzymanie trwa nie dłużej niż 48 godzin. W tym czasie Straż Graniczna decyduje, czy zastosować środki wolnościowe, czy wystąpić do sądu o umieszczenie w strzeżonym ośrodku albo areszcie dla cudzoziemców.

Najpierw środki łagodniejsze

Zamiast pozbawienia wolności można zobowiązać cudzoziemca do:

• zgłaszania się w określonych odstępach czasu do wskazanego organu Straży Granicznej;
• wpłaty zabezpieczenia pieniężnego – nie niższego niż dwukrotność minimalnego wynagrodzenia;
• przekazania dokumentu podróży do depozytu;
• zamieszkiwania w wyznaczonym miejscu.

Rozpatrując wniosek o umieszczenie w ośrodku, sąd ma obowiązek ocenić możliwość zastosowania tych środków. Umieszczenie w ośrodku jest dopuszczalne m.in. wtedy, gdy zastosowanie środków łagodniejszych nie jest możliwe albo cudzoziemiec nie wywiązuje się z nałożonych obowiązków.

Strzeżony ośrodek a areszt dla cudzoziemców

O umieszczeniu decyduje sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, na wniosek Straży Granicznej, po wysłuchaniu cudzoziemca. Sąd powiadamia go w języku dla niego zrozumiałym o podjętych czynnościach i o jego prawach, a za jego zgodą – zawiadamia konsulat.

Areszt dla cudzoziemców – o surowszym reżimie – stosuje się, gdy istnieje ryzyko, że cudzoziemiec nie podporządkuje się zasadom pobytu w strzeżonym ośrodku.

Postanowienia o umieszczeniu nie wydaje się, jeżeli mogłoby to spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia cudzoziemca albo jego stan psychofizyczny uzasadnia domniemanie, że był poddany przemocy.

Jak długo można przebywać w ośrodku?

• Pierwsze postanowienie – nie dłużej niż 3 miesiące.
• Przedłużenie jest możliwe m.in., gdy nie zakończono postępowania powrotowego albo trwają czynności zmierzające do wykonania decyzji – każde kolejne postanowienie na maksymalnie 3 miesiące.
• Łącznie pobyt nie może przekroczyć 6 miesięcy.
• Wyjątkowo – jeżeli cudzoziemiec nie współpracuje przy wykonaniu decyzji albo występują opóźnienia w uzyskaniu dokumentów od państw trzecich – możliwe jest przedłużenie o kolejne 12 miesięcy.

Do tych okresów nie wlicza się pobytu w ośrodku w związku z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. Ustawa wymaga, aby cudzoziemca umieszczać w ośrodku na możliwie najkrótszy okres.

Zażalenie i wniosek o zwolnienie

Na postanowienie o umieszczeniu w ośrodku lub o przedłużeniu pobytu przysługuje zażalenie do sądu okręgowego w terminie 7 dni od doręczenia. Sąd rozpoznaje je w ciągu 7 dni.

Niezależnie od zażalenia można w każdej chwili złożyć do Straży Granicznej wniosek o zwolnienie. Cudzoziemca zwalnia się m.in., gdy:

• ustały przyczyny umieszczenia;
• dalszy pobyt zagraża jego życiu lub zdrowiu albo istnieje domniemanie, że był ofiarą przemocy;
• z przyczyn prawnych lub faktycznych zachodzi znikome prawdopodobieństwo wykonania decyzji o powrocie.

Na odmowę zwolnienia przysługuje zażalenie do sądu rejonowego w terminie 7 dni, składane za pośrednictwem Straży Granicznej.

Artykuł ma charakter informacyjny, przedstawia stan prawny na podany dzień i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Treść przygotowana z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI).