adw. Helena Szymańska · Stan prawny na: 06.11.2026

Mężczyzna przy samochodzie na ulicy czyta mandat, w tle oddala się policjant
W skrócieSprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu – policja kieruje wtedy do sądu wniosek o ukaranie. Mandat wynosi co do zasady do 500 zł (przy zbiegu wykroczeń do 1000 zł), a za wykroczenia drogowe – do 5000 zł (przy zbiegu do 6000 zł). Przyjęty mandat jest prawomocny. Uchylić go można tylko w wyjątkowych sytuacjach – m.in. gdy czyn nie był wykroczeniem – na wniosek złożony w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu.

Kiedy można nałożyć mandat?

Mandat karny może nałożyć funkcjonariusz uprawniony (najczęściej Policja), gdy:

  • sprawcę schwytano na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia, albo
  • wykroczenie stwierdzono – np. urządzeniem pomiarowym lub rejestrującym – i nie ma wątpliwości co do sprawcy.

Mandatu nie można nałożyć po upływie 60 dni od ustalenia sprawcy. Funkcjonariusz musi wskazać wysokość grzywny, opisać zachowanie, czas, miejsce i kwalifikację prawną oraz pouczyć o prawie odmowy przyjęcia mandatu i skutkach odmowy.

Ile może wynosić mandat?

  • Co do zasady – do 500 zł, a przy popełnieniu kilku wykroczeń jednym czynem – do 1000 zł.
  • Za wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji – do 5000 zł, a przy zbiegu – do 6000 zł.
  • W sprawach, w których oskarżycielem jest Państwowa Inspekcja Pracy – do 5000 zł.

Sąd, rozpoznając sprawę po odmowie przyjęcia mandatu, wymierza grzywnę w granicach przewidzianych dla danego wykroczenia – może być ona wyższa albo niższa niż proponowany mandat.

Masz podobną sprawę? Opisz ją – odpowiem, czy i jak mogę pomóc.

📞 ZadzwońWhatsApp

Rodzaje mandatów – uwaga na mandat gotówkowy

  • Mandat gotówkowy – płatny od razu funkcjonariuszowi; można go nałożyć wyłącznie na osobę czasowo przebywającą w Polsce lub niemającą stałego miejsca zamieszkania albo pobytu. Staje się prawomocny z chwilą zapłaty.
  • Mandat kredytowany – wydawany za pokwitowaniem; grzywnę trzeba zapłacić w ciągu 7 dni. Prawomocny z chwilą pokwitowania odbioru.
  • Mandat zaoczny – pozostawiany lub doręczany, gdy sprawcy nie zastano na miejscu, a nie ma wątpliwości co do jego tożsamości.

Dla cudzoziemców (np. turystów czy osób w ruchu bezwizowym) mandat gotówkowy oznacza, że zapłata na miejscu kończy sprawę – później praktycznie nie ma już możliwości obrony przed sądem.

Odmowa przyjęcia mandatu – co dalej?

W razie odmowy przyjęcia mandatu (albo nieuiszczenia w terminie grzywny z mandatu zaocznego) organ kieruje do sądu wniosek o ukaranie. Sąd prowadzi postępowanie w sprawie o wykroczenie: możesz składać wyjaśnienia, wnioski dowodowe, mieć obrońcę i odwołać się od wyroku.

Odmowa ma sens, gdy kwestionujesz samo zdarzenie, swoją rolę lub kwalifikację prawną – np. gdy pomiar był wadliwy albo funkcjonariusz błędnie ocenił sytuację. Trzeba jednak liczyć się z tym, że sąd może wymierzyć wyższą grzywnę i obciążyć kosztami postępowania.

Uchylenie przyjętego mandatu

Prawomocny mandat podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono:

  • za czyn, który nie jest wykroczeniem,
  • na osobę, która popełniła czyn przed ukończeniem 17 lat,
  • gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia (np. z powodu niepoczytalności),
  • wbrew ustawowym zakazom albo w kwocie wyższej niż dopuszczalna – wtedy w części przekraczającej.

Wniosek składa się do sądu, na którego obszarze nałożono grzywnę, nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu. Sam fakt, że uważasz mandat za zbyt wysoki lub zmieniłeś zdanie, nie jest podstawą uchylenia.

Częste pytania

Czy odmowa przyjęcia mandatu jest legalna?

Tak. Sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu, a funkcjonariusz ma obowiązek pouczyć o tym prawie i o skutkach odmowy. Sprawa trafia wtedy do sądu.

Przyjąłem mandat, ale nie byłem winny. Co mogę zrobić?

Przyjęty mandat jest prawomocny. Można go uchylić tylko w ustawowych przypadkach – m.in. gdy czyn nie był wykroczeniem – na wniosek złożony w ciągu 7 dni od uprawomocnienia.

Czy mandat wpływa na moją kartę pobytu?

Ukaranie mandatem za wykroczenie nie jest skazaniem za przestępstwo umyślne i nie jest podstawą wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany, z tytułu skazania.

adw. Helena SzymańskaKancelaria Adwokacka w Poznaniu. Sprawy z całej Polski – po polsku, ukraińsku i rosyjsku. O mnie →

Dostałeś mandat lub wezwanie do sądu?

Konsultacja w kancelarii w Poznaniu, telefonicznie lub online – po polsku, ukraińsku lub rosyjsku.

📞 Zadzwoń 796 142 856WhatsAppNapisz wiadomość
Podstawa prawna i źródła
  • Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2026 r. poz. 1336) – art. 95–99, 101
  • Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2026 r. poz. 1372) – art. 9 § 1
  • Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2025 r. poz. 1079, z późn. zm.) – art. 435

Artykuł ma charakter informacyjny, przedstawia stan prawny na podany dzień i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Treść przygotowana z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI).